Warmtepomp besparing berekenen
Schat je jaarlijkse besparing als je van gas naar een warmtepomp overschakelt.
- Huidige gaskost
- —
- Kost met warmtepomp
- —
Indicatief. We rekenen gas om aan ongeveer 10,55 kWh per m³, een ketelrendement van 90% en verdelen de warmtevraag door de COP. Werkelijke besparing hangt af van je woning, de installatie en de tarieven.
Hoe een warmtepomp verwarmt zonder te verbranden
Een warmtepomp maakt geen warmte, ze verplaatst warmte. Ze onttrekt energie aan de buitenlucht, de bodem of het grondwater en tilt die met een compressor naar een bruikbare temperatuur. Daardoor levert ze meer warmte dan ze aan elektriciteit verbruikt — iets wat een gasketel per definitie nooit kan.
Die verhouding heet de COP. Bij een COP van 4 krijg je vier kilowattuur warmte uit één kilowattuur stroom. Omdat elektriciteit per kilowattuur duurder is dan gas, bepaalt precies die verhouding of je effectief bespaart: bij een stroomprijs die ruwweg drie keer de gasprijs is, moet je COP boven de drie liggen om winst te maken.
Hoeveel bespaart een warmtepomp?
Je gasverbruik reken je om naar kWh warmte. Een warmtepomp levert diezelfde warmte met minder energie: bij een COP van 3,5 heb je 3,5 keer minder kilowattuur elektriciteit nodig dan warmte. De besparing is het verschil tussen je gaskost en de elektriciteitskost van de warmtepomp.
Reken bij het omrekenen van gas ook met het rendement van je oude ketel. Een moderne condensatieketel haalt rond 90 tot 95%, een oudere ketel eerder 70 tot 80%. Je gasverbruik in kWh is dus niet gelijk aan je warmtevraag: bij een oude ketel ligt je werkelijke warmtebehoefte een stuk lager, en valt de besparing kleiner uit dan een ruwe berekening suggereert.
Waarom isolatie de doorslag geeft
Een warmtepomp werkt het efficiëntst bij lage aanvoertemperaturen — vloerverwarming rond 35 graden is ideaal, klassieke radiatoren op 70 graden zijn dat allerminst. Hoe hoger je moet stoken, hoe verder de COP zakt. In een slecht geïsoleerd huis met kleine radiatoren kan het rendement zo ver terugvallen dat je duurder uit bent dan met gas.
Let ook op het verschil tussen de COP op de technische fiche en de SCOP, het seizoensgemiddelde. Die eerste wordt onder ideale testomstandigheden gemeten; de tweede houdt rekening met koude winterdagen waarop je pomp het zwaarst moet werken en de COP het laagst is. Reken voor een eerlijke schatting met de SCOP.
Waar moet je op letten?
- Isoleer eerst, verwarm daarna. Een warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning presteert ondermaats en kan duurder uitvallen dan gas.
- Reken met de SCOP (seizoensgemiddelde), niet met de COP uit de testomstandigheden op de fiche.
- Lage aanvoertemperatuur is cruciaal: vloerverwarming of grote radiatoren maken het verschil tussen rendabel en niet.
- Hou rekening met het rendement van je oude ketel bij het omrekenen van je gasverbruik naar warmtevraag.
- Combineer met zonnepanelen: je verbruikt dan een deel van je eigen stroom en drukt de werkingskost verder.
Veelgestelde vragen
Wat is de COP?
De COP (coëfficiënt of performance) zegt hoeveel warmte je krijgt per eenheid elektriciteit. Een COP van 4 betekent 4 kWh warmte per 1 kWh stroom. Hoe hoger, hoe zuiniger.
Wat is het verschil tussen COP en SCOP?
De COP is gemeten onder vaste testomstandigheden, de SCOP is het gemiddelde over een heel stookseizoen inclusief koude dagen. De SCOP ligt daardoor lager en is het eerlijkste cijfer voor een besparingsberekening.
Werkt een warmtepomp bij vriesweer?
Ja, moderne lucht-waterwarmtepompen werken tot ver onder nul. Wel daalt hun rendement naarmate het kouder wordt, precies wanneer je warmtevraag het hoogst is. Daarom hebben veel installaties een elektrisch bijverwarmingselement voor de koudste dagen.
Kan een warmtepomp op mijn bestaande radiatoren?
Soms, maar dan moet de aanvoertemperatuur omlaag kunnen. Dat lukt met goed geïsoleerde muren en voldoende grote radiatoren. Zijn je radiatoren gedimensioneerd op 70 graden en is je woning slecht geïsoleerd, dan zakt het rendement zo ver dat de besparing verdwijnt.